Terwijl Brussel praat over principes, gebeurt het echte werk in de ziekenhuizen. En daar is het beeld complexer.
Het HagaZiekenhuis in Den Haag zet op steeds meer poliklinieken AI-gebaseerde spraakherkenning in. De technologie registreert het gesprek tussen arts en patiënt, maakt automatisch een samenvatting, en slaat die op in het elektronisch patiëntendossier (EPD). De arts controleert en corrigeert voordat het verslag wordt opgeslagen(bron).
Inmiddels werken KNO, Reumatologie, Neurologie, Interne Geneeskunde, Longgeneeskunde, Cardiologie en Kindergeneeskunde met de digitale assistent(bron).
Wat het oplevert — en wat niet
KNO-arts Jan Pieter Koopman is een van de gebruikers. Zijn ervaring is eerlijk: “Doordat ik niet voortdurend hoef mee te typen, kan ik patiënten meer aankijken en me beter op het gesprek concentreren.” Dat is winst. Maar: “De invoering betekent echter nog niet dat artsen automatisch tijd besparen. Koopman ervaart het werk als minder belastend, maar stelt dat de opstart en het aantal benodigde handelingen op de computer er voorlopig voor zorgen dat hij onderaan de streep ongeveer evenveel tijd kwijt is.”(bron)
Dat is de realiteit die je niet hoort in de marketingdemo’s. AI maakt het werk anders, niet per se sneller. Het vermindert de mentale belasting van het typen tijdens een consult, maar voegt nieuwe handelingen toe: het starten van de opname, het controleren van de transcriptie, het corrigeren van fouten.
De bredere trend
Het HagaZiekenhuis staat niet alleen. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis meldde vorig jaar op basis van een pilot met 52 neurologen, medisch psychologen en longartsen dat het verwacht de registratielast met 15 procent te kunnen verminderen. Maar ook daar bleek menselijke controle noodzakelijk: verslagen varieerden soms in lengte en werden woorden verkeerd geïnterpreteerd(bron).
Wat dit betekent
Dit is het echte gezicht van AI in de Nederlandse zorg: geen revolutie, maar evolutie. De technologie werkt. De voordelen zijn reëel maar bescheiden. En de vraag of het tijdsbesparing oplevert, hangt af van hoe goed het systeem wordt geïntegreerd in bestaande werkprocessen.
Wat het wel doet: de dynamiek in de spreekkamer veranderen. De arts kijkt de patiënt aan in plaats van naar een scherm. Dat is moeilijk te kwantificeren, maar het is niet niets.