De Nederlandse zorgsector wil AI sneller inzetten. Maar voordat kunstmatige intelligentie op grote schaal onderdeel wordt van de gezondheidszorg, moet een aantal fundamentele vragen worden beantwoord.
Dat is de kern van een nieuwe kennisagenda van ZonMw, waaraan twintig organisaties uit de zorg, wetenschap, overheid en innovatie hebben meegewerkt.
De boodschap is opvallend: het grootste probleem is niet dat er te weinig AI-technologie bestaat. Het probleem is dat nog onvoldoende duidelijk is hoe die technologie betrouwbaar, verantwoord en op grote schaal kan worden toegepast.
Twaalf prioritaire kennisvragen
De betrokken organisaties hebben twaalf belangrijke kennisvragen vastgesteld. Die richten zich onder meer op:
- Betrouwbaarheid: hoe weten we of een AI-systeem in de praktijk goed genoeg werkt?
- Validatie: hoe testen we medische AI voordat patiënten ermee te maken krijgen?
- Implementatie: hoe krijgen zorginstellingen AI daadwerkelijk werkend in hun dagelijkse processen?
- Governance: wie controleert de technologie en wie is verantwoordelijk?
- Data-infrastructuur: hoe zorgen we dat medische gegevens veilig en bruikbaar zijn?
- Ethiek: hoe voorkomen we dat AI bepaalde patiëntgroepen benadeelt?
De agenda is bedoeld als basis voor toekomstig onderzoek, financiering en samenwerking. De twintig betrokken organisaties omvatten onder meer ActiZ, GGZ Nederland, de Patiëntenfederatie Nederland, UMCNL en Zorgverzekeraars Nederland. ZonMw
Waarom dit ook voor België belangrijk is
Belgische ziekenhuizen en zorgorganisaties staan voor vergelijkbare vragen. Een AI-model kan indrukwekkende resultaten laten zien in een onderzoek, maar dat betekent niet automatisch dat het even goed functioneert bij een andere patiëntenpopulatie of in een ander ziekenhuis.
De uitdaging is dus niet alleen om AI te ontwikkelen, maar ook om onafhankelijk te kunnen vaststellen wanneer de technologie veilig genoeg is voor de praktijk.
Waarom dit opmerkelijk is
De AI-industrie presenteert snelheid vaak als een voordeel. In de zorg kan snelheid juist een risico worden wanneer instellingen technologie invoeren voordat duidelijk is hoe betrouwbaar die is.
De Nederlandse kennisagenda laat zien dat de volgende fase van medische AI niet alleen om nieuwe algoritmen draait, maar vooral om bewijs, toezicht en verantwoordelijkheid.
De grote vraag: hoeveel AI mag een ziekenhuis gebruiken voordat het voldoende bewijs heeft dat de technologie patiënten daadwerkelijk helpt?
