Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) is een van de belangrijkste oorzaken van blijvend zichtverlies bij ouderen. In Nederland heeft naar schatting één op de vijf 85-plussers de aandoening. Het probleem: LMD geeft in een vroeg stadium nauwelijks klachten, waardoor mensen vaak pas laat worden verwezen wanneer er al schade aan het netvlies is ontstaan.
Promotieonderzoek van oogarts in opleiding Eric Thee, die op 25 juni promoveerde aan het Erasmus MC, laat zien dat AI hier verandering in kan brengen(bron: icthealth).
Van late herkenning naar vroege voorspelling
Thee ontwikkelde een model dat met behulp van data uit het Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek (ERGO) het risico op gevorderde LMD jaren vooruit kan voorspellen. Het gaat niet om een eenmalige meting, maar om een dynamisch systeem dat wordt verfijnd naarmate er nieuwe gegevens beschikbaar komen.
AI-systemen kunnen afwijkingen op netvliesbeelden automatisch herkennen en nauwkeurig analyseren. Ze kunnen niet alleen afwijkingen detecteren, maar ook kwantificeren waar ze zich bevinden en hoe groot het aangedane gebied is. Dit maakt het mogelijk om patiënten gerichter te volgen en zorg beter te verdelen: niet iedereen hoeft dezelfde intensieve controle te krijgen, want de frequentie en aanpak kunnen worden afgestemd op het individuele risicoprofiel.
AI buiten het ziekenhuis
Een belangrijk voordeel is dat AI kan helpen om mensen eerder in beeld te brengen buiten het ziekenhuis. In de eerstelijnszorg, zoals bij opticiens en optometristen, worden steeds vaker netvliesfoto’s gemaakt. AI-systemen kunnen deze beelden analyseren en inschatten wie een verhoogd risico loopt op ernstige schade. Zo kunnen mensen met een laag risico worden gerustgesteld, terwijl hoogrisicopatiënten sneller worden doorverwezen.
Onze visie
Dit onderzoek laat zien hoe AI de oogzorg kan verschuiven van late herkenning naar vroegere risicovoorspelling en meer gepersonaliseerde preventie. Door de combinatie van beeldanalyse en voorspellende modellen kan AI niet alleen de druk op de oogzorg verminderen, maar ook de kwaliteit van leven van patiënten verbeteren.